Restauratiebedrijf Jurriëns, een monument op zich
Jurriëns B.V. ontstond als aannemerij in 1894 in Utrecht. Oprichter Hendrik Jan Jurriëns wist zijn bedrijf voortvarend uit te breiden tot middelgroot, algemeen bouwbedrijf. In de tweede helft van de vorige eeuw gingen zijn opvolgers zich meer en meer specialiseren in het restaureren van monumentale panden. Zo is in 130 jaar een monumentale historie opgebouwd. De afgelopen decennia heeft Jurriëns als restauratiebedrijf veel bekende en onbekende monumenten een nieuwe toekomst gegeven. Tegenwoordig behoort Jurriëns in Nederland tot de vier grootste restauratiebedrijven en verzorgt verbouwingen, kleine en grote projecten (tot een omvang van circa 25 miljoen euro) en dagelijks en totaalonderhoud van historisch vastgoed. Ook heeft Jurriëns een aparte afdeling voor onderhoud van zorgvastgoed.
Jurriëns heeft 80 medewerkers in dienst. De meesten daarvan zijn (restauratie)vakmensen. Er wordt landelijk gewerkt vanuit vestigingen in Utrecht, Den Haag en Huizen.
Als restauratie-aannemer heeft Jurriëns een uitgebreid netwerk opgebouwd. Deze vaste bouwpartners zijn gespecialiseerd in deelgebieden van het restauratievak, zoals funderingsherstel, glas-in-lood restauratie, restauratie monumentale (kerk)klokken, hekwerkherstel, restauratie muurschilderingen, restauratie fresco’s of voor ornamenten plafond restaureren.
Erkend restauratiebedrijf
Jurriëns is aangesloten bij de Vakgroep Restauratie, de landelijke branchevereniging van erkende restauratiebouwbedrijven (ERB). Deze vakgroep zet zich in voor het waarborgen van restauratiekwaliteit en het behoud van ambachtelijke restauratie. Alle leden zijn ERB-gecertificeerd. Dat betekent dat zij voldoen aan de eisen van de BRL (beoordelingsrichtlijn) 3000 ‘Erkend Restauratiebouwbedrijf’. Jurriëns is gecertificeerd volgens de URL (uitvoeringsrichtlijn) 3001 ‘Historische Houtconstructies’ en URL 4003 ‘Historisch Metselwerk’. Deze certificaten worden beheerd door de Stichting Erkende Restauratiekwaliteit Monumentenzorg (ERM). Dit is het platform voor monumenteneigenaren, ontwerpers, uitvoerders en toezichthouders. ERM beheert de beoordelings- en uitvoeringsrichtlijnen die zijn vastgesteld door het Centraal College van Deskundigen Restauratiekwaliteit.
Ambachtelijke restauratie
Forten en waterwerken, kastelen en paleizen, woonhuizen, landhuizen, boerderijen, (begijn)hofjes, industriële bouwwerken, kerken en kloosters, musea en ander cultureel-historisch vastgoed… Het is het werkterrein van het restauratiebedrijf. Nederland telt veel monumentaal erfgoed, al of niet met officiële monumentenstatus. En elk jaar komen daar uiteraard weer nieuwe monumenten bij, niet alleen uit het verre verleden, maar ook recentere bouwwerken. Voor onderhoud, verbouwing of transformatie ervan moet een restauratiebouwbedrijf als Jurriëns bekend zijn met vaak eeuwenoude materialen en technieken. De restauratievaklieden werken immers volgens de restauratieladder. Sommige materialen en technieken worden nog steeds toegepast, andere al lang niet meer. Soms is er ook sprake van restricties bij het gebruik ervan, zoals bij zandsteen restauratie. Bij natuursteen restauratie wordt het authentieke materiaal bij voorkeur gehandhaafd, maar zandsteen staat op de verboden lijst in verband met fijnstof. Als het in een monument is toegepast, kan het alleen worden bewerkt als dispensatie is gevraagd. Soms kan het worden vervangen door kalksteen.
Een monumentaal pand verbouwen betekent vaak: omgaan met vocht. Vocht is voor een restauratiebedrijf een belangrijke graadmeter; bij de analyse van problemen en bij de keuze voor handhaven of vervangen van materiaal. Als vocht problemen veroorzaakt, dan is het zaak de bron te achterhalen en te verwijderen. Zo nodig moet het materiaalgebruik worden aangepast. Bij voegwerkherstel zullen de restauratiemetselaars bijvoorbeeld het van oudsher toegepaste kalkmortel liever vervangen door cementmortel. Dit is elastischer. Is houtrotherstel nodig, dan vervangen de restauratietimmerlieden van Jurriëns grenen hout nogal eens door oregon pine.
Vaak is er sprake van gevelherstel, kozijnrestauratie en hersteltimmerwerk in of aan het monument en daarbij passen de restauratievaklieden van Jurriëns eeuwenoude technieken en bewerkingen toe. Het staat buiten kijf dat het échte vaklieden zijn.
Erkend restauratie-leerbedrijf
Jurriëns leidt zelf restauratietimmerlieden en restauratiemetselaars op. Er lopen altijd meerdere leerlingen mee in het bedrijf. Jurriëns is dan ook een erkend restauratie-leerbedrijf voor het middelbaar beroepsonderwijs en vindt het belangrijk dat jonge mensen en zij-instromers worden opgeleid in het vakgebied. Op die manier wordt de kennis die binnen het restauratiebedrijf aanwezig is doorgegeven aan volgende generaties. De (toekomstige) vaklieden volgen, na hun opleiding tot allround timmerman/-vrouw of metselaar, externe opleidingen en cursussen (bijvoorbeeld via Nationaal Centrum Erfgoedopleidingen NCE of Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE), specifiek gericht op de erfgoedsector. Tegelijkertijd leren zij de ambachtelijke restauratie in de praktijk van de ervaren restauratietimmerlieden en restauratiemetselaars, die er zo voor zorgen dat de kennis van oude materialen en technieken behouden blijft voor de sector.
Werken bij een restauratiebedrijf
Wie bij een restauratiebedrijf werkt, is geïnteresseerd in het verleden, is nieuwsgierig en creatief, waardeert echt vakmanschap en toont betrokkenheid. Wat is de geschiedenis van het monument, wat ga je aantreffen? Alles wat je openmaakt, kan anders uitpakken dan je verwacht. Hoe los je dat op? Het gaat altijd om maatwerk, passen en meten. En om samenwerking. De vakmensen moeten de ruimte hebben om – binnen de regels en in overleg met collega’s, andere deskundigen en opdrachtgevers – oplossingen te bedenken en te realiseren.