Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU)

Monumentaal theater

Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) is met zo’n 4.400 studenten de grootste kunstacademie van Nederland en een van de grootste van Europa. In 1987 ontstaan uit een fusie bestaat HKU nu uit negen academies die opleiden voor uiteenlopende creatieve beroepen. De acht HKU-locaties vormen een stadscampus in het centrum. Een van die locaties, Janskerkhof 17/18, huisvest HKU Theater met het eigen Akademietheater.

Janskerkhof 17 en 18 zijn van oorsprong claustrale huizen: (stads)woningen van leden (kannuniken) van een seculier kapittel, die meestal staan binnen een afgebakend gebied rondom de kapittelkerk, in dit geval het kapittel van Sint Jan.

Het gemeentelijk monument Janskerkhof 17 wordt voor het eerst genoemd in 1478; het rijksmonument Janskerkhof 18 in 1373. Beide huizen werden in de loop van de eeuwen bewoond door veel verschillende families.

Janskerkhof 17 is in 1886 verkocht aan de gemeente Utrecht en afgebroken. De gemeente heeft er, deels op de oude fundamenten, een schoolgebouw neergezet. Sinds 1920 heette de school Willem de Zwijgerschool. In 1975 is deze school verhuisd.

Janskerkhof 18 is in 1882 gekocht door de Utrechtsche Zendingsvereeniging en werd onder meer zendingshuis. Van 1883 tot 1906 is er de koloniale collectie materiële cultuur uit de Indonesische archipel (Nieuw-Guinea, Halmahera en Buru) tentoongesteld. De eerste onderwijsinstelling in het pand was de mytylschool van 1956 tot 1963. Daarna werd de Academie voor expressie in woord en gebaar er gevestigd. Deze is in 1987 opgegaan in HKU. Zowel Janskerkhof 18 als het pand op nummer 17 werden door de gemeente opgeknapt en de panden werden met elkaar verbonden. Bij een grote verbouwing in 1992/1993 kreeg een deel van nummer 17 een horecabestemming met huisnummer 17a.

Belangrijk onderdeel van HKU-locatie Janskerkhof 17/18 is het Akademietheater. Er worden voornamelijk voorstellingen gegeven door de studenten, maar soms ook gastoptredens. De grote zaal (199 plaatsen, circa 275 m2) heeft een speelvlak van 150 m2, de kleine zaal (70 plaatsen, 135 m2) een speelvlak van 80 m2.

Werk op ‘hoog niveau’

Jurriëns heeft het Akademietheater tijdens de zomervakantie 2025 in bouwteamverband vernieuwd. Voornaamste doel was het vergroten van efficiëntie, duurzaamheid, veiligheid en comfort, het optimaliseren van het onderhoud en meer ruimte bieden voor de creativiteit.

Jurriëns heeft veel werkzaamheden uitgevoerd op ‘hoog niveau’: een piramidevormige lichtkoepel (7×7 m2) is vervangen door 10 grote dakramen, de gehele binnenzijde van de kap plus hangende onderdelen zijn zwart geschilderd. De grote zaal is hiervoor volgebouwd met steigers, rekening houdend met alle bestaande onderdelen die bovenin de theaterzaal aan het dak hangen. Dakmaterialen zijn aangevoerd via een bouwkraan op het plein van de school. Verder is de gehele regiekamer gesloopt en opnieuw opgebouwd met een nieuwe indeling en hergebruik van een rond kozijn. Dankzij veel meet- en tekenwerk kon een nieuwe, stalen trap worden gerealiseerd naar de loopbrug. Op de bestaande historische kapconstructie en twee daksparingen aan de achterzijde is een staalconstructie gemaakt die nodig was voor het plaatsen van een nieuwe luchtbehandelingskast.

Dankzij de goede voorbereiding in het bouwteam, gestart in november 2024, konden veel uitdagingen vooraf worden geanalyseerd. De planning is in detail doorgenomen met de opdrachtgever, installateur en overige bouwpartners. HKU heeft tussen 7 en 11 juli de zaal leeggehaald. Tegelijkertijd is de bouwplaats ingericht en zijn de vloeren afgedekt. De werkzaamheden zijn tussen 14 juli en 12 september uitgevoerd en daarna is ook nog een nieuwe tribune geplaatst.