Museum Rembrandthuis

Van woonhuis tot museum

Het pand aan de Jodenbreestraat 4 in Amsterdam, dat we nu kennen als het Rembrandthuis, werd rond 1606 gebouwd als woonhuis. Omstreeks 1627 is het verbouwd, waarbij een verdieping werd toegevoegd en een nieuwe voorgevel geplaatst. Rembrandt van Rijn kocht het op 5 januari 1639 voor dertienduizend gulden. Hij woonde er en had er ook zijn atelier en kunsthandel. Door financiële problemen moest het huis in 1658 worden geveild; het werd voor elfduizend gulden verkocht. Daarna bleef het als woonhuis in gebruik en werd het nog diverse keren verbouwd.

Aan het begin van de twintigste eeuw verkeerde het huis in slechte staat. Het Rembrandtjaar in 1906 was aanleiding voor de gemeente Amsterdam om het te kopen. De gemeente schonk het in 1907 aan de stichting Het Rembrandthuis. Tussen 1907 en 1911 onderging het Rembrandthuis een (omstreden) restauratie door Karel de Bazel. Op 10 juni 1911 werd het als museum geopend. Museum Rembrandthuis was een initiatief van kunstschilder Jozef Israëls. Koningin Wilhelmina en prins Hendrik waren de eerste bezoekers. Tijdens de aanleg van de Amsterdamse metro in de jaren 60 van de twintigste eeuw is een groot deel van de historische panden in de Jodenbreestraat gesloopt. Het Rembrandthuis is als een van de weinige overgebleven. In 1998 is naast het Rembrandthuis (waar vroeger het ‘Saskiahuis’ stond) nieuwbouw neergezet, waar het grafische werk werd geëxposeerd.

Een toekomstbestendig huis van Rembrandt

Op 31 oktober 2022 is Jurriëns gestart met de uitvoering van de eerste fase van een ‘meesterplan’ voor restauratie, uitbreiding en verduurzaming van het Rembrandthuis. Deze fase heeft betrekking op het ‘oude’ deel. De bouwkundige schil is verbeterd en de museale route uitgebreid. Extra ruimte is gevonden op de zolder en door het kantoor te verplaatsen naar de modernere vleugel. De bestaande trap tussen de eerste en tweede verdieping is gewijzigd, op basis van de historische reconstructie uit 1997. Een niet-historische trap is vervangen door een nieuwe eikenhouten trap, gelijk aan de monumentale trappen, en geplaatst tussen de bestaande plafondbalken. Het bezoekersoppervlak is door deze ingrepen met 30 procent vergroot. Het museum heeft er een derde tentoonstellingszaal bijgekregen en een etszolder, proloog- en epiloogruimte.

Met het oog op de verduurzaming zijn de kappen aan de binnenzijde voorzien van een luchtdichte isolatielaag en is in de bestaande ramen geïsoleerd monumentenglas aangebracht. Op sommige locaties zijn maatwerk achterzetramen geplaatst.

Er is gebruik gemaakt van duurzame verf en gebruikt vloerhout (Amerikaans grenen).

Ondanks de korte bouwtijd (om sluiting van het museum tot een minimum te beperken) is Jurriëns erin geslaagd een hoog afwerkingsniveau te realiseren.